Het ochtendprogramma bestond uit een centraal programma van drie presentaties voorafgegaan door een korte introductie van Robin Buitenhuis, voorzitter van de Oracle Gebruikersclub Holland.

De eerste presentatie werd verzorgd door een tweetal heren van het Britse bedrijf Northgate (Northgate Information Solutions Limited). Tijdens deze presentatie werd duidelijk dat ze een aantal jaren geleden de keuze hebben gemaakt een Forms applicatie te migreren naar Oracle Application Express. Deze applicatie, een pakket voor lokale overheden, bestond uit ongeveer 1500 schermen en werd gegenereerd vanuit Designer.
Eindgebruikers van het pakket, dat indertijd uit zogenaamde Webforms bestond, vonden dat er teveel verschillen zaten in de Oracle Forms software ten aanzien van hun reguliere c.q. normale internet ervaringen. Mede daardoor is de keuze op APEX gevallen.
In eerste instantie is een APEX applicatie gemaakt waarmee de metadata van alle schermen uit de repository gehaald werd. Deze metadata zijn de basis geweest voor het bouwen van de applicatie in APEX.

Hilary Farrell, als afgevaardigde van Oracle Ireland, zette in een presentatie uiteen wat de voornemens zijn om in Apex 4.1 onder te brengen. Expliciet gaf ze daarbij aan dat het zomaar zou kunnen zijn dat één of meerdere van de genoemde features wegens diverse factoren alsnog versie 4.1 niet haalt.
Zo resulteert de inzet van jQuery Mobile in applicaties die ook goed gebruikt kunnen worden op smartphones. Daarnaast zullen de charts in APEX nog krachtiger en beter worden door het gebruik van een nieuwere versie van AnyCharts. Vanaf versie 3.0 maakt Oracle Application Express al gebruik van de technologie van AnyCharts.
Zoveel mogelijk bugs zullen opgelost zijn en het geheel gaat er nog fraaier uitzien.
Verder wordt het gebruik van ROWID in APEX pagina’s mogelijk, evenals het gebruik van een primary key die over meer dan twee kolommen gaat. Behalve het bovenstaande werd ook aandacht besteed aan de nieuwe opties van o.a. dynamic actions, websheets en plug-ins. Uiteraard werd de vraag gesteld wanneer de release van versie 4.1 gepland staat. Het veelzeggende “Calendar year 2011” was daarop het antwoord.
Meer informatie over de APEX 4.1 new features staat beschreven in de Oracle Application Express Statement of Direction.

De derde en laatste presentatie van deze ochtend werd verzorgd door de oprichters van APEX Evangelists: Dimitri Gielis en John Scott (o.a. mede auteur van het boek “Pro Application Express”). In deze zeer levendige presentatie werd uiteengezet wat in grote lijnen de vaste werkwijze is die gehanteerd wordt bij APEX projecten uitgevoerd door APEX Evangelists, ongeacht de grootte van het project.
Onderhoudend en leerzaam!

Na de lunch startte het middagprogramma, bestaande uit drie paralleltracks.
De eerste had de titel “Core APEX” meegekregen. Twee van de drie presentatie uit deze serie heb ik bezocht.

Eén van deze twee presentaties werd verzorgd door John Scott, die ik eerder die ochtend ook al had aanschouwd. Net zoals in de ochtend bracht John Scott een goed en onderhoudend verhaal. In een razend tempo werd door hem gedemonstreerd hoe je nu eigenlijk een plug-in zelf kunt maken. John brengt dit op een dusdanige manier dat je direct het idee hebt dat je het zelf ook in een handomdraai kunt realiseren. Ik vrees echter voor de praktijk dat daar nog wel enige vorm van exercitie bij komt kijken.

Een andere presentatie uit deze sessie die ik bezocht heb, betrof een verhaal over templates in APEX. De spreker was Christian Rokitta en hij zette kort uiteen hoe je überhaupt een layout voor een webpagina in het algemeen opzet. Daarna koppelde hij dit terug naar APEX. Kennis van HTML en CSS is wel een vereiste bleek uit deze presentatie.

Behalve eerdergenoemde middagsessies was ik voornemens om één van de usercases te bezoeken. Aangezien ik voor twee sessies uit een andere track had gekozen, bleef er slechts één mogelijkheid over: de presentatie van Jasper Alblas van Eneco. Hij liet zien hoe APEX ingezet kon worden op de Debiteuren en Incasso afdeling als ‘klassieke’ Excel vervanger.

Wat verder nog interessant is om te melden: binnenkort zal er een 11g XE versie worden uitgebracht met daarin APEX 4.0.2. pre-installed!

Terugkomend op de vraag die ik me aan het begin van de dag stelde over  een commerciële of technische inslag, kan ik niet anders concluderen dan dat OGh er in geslaagd is een dag te programmeren vanuit het technisch perspectief.
Wat mij betreft tot volgend jaar!

In de bovenstaande afbeeldingen zie je dat wanneer NO2 aangevinkt is, ook NO1a en NO1b een vinkje krijgen en disabled zijn.

Ik ben als volgt te werk gegaan. Na het aanmaken van een region in APEX  heb ik 2 checkboxes aangemaakt. 1 Checkbox die bestaat uit de waarden NO1a en NO1b. Deze heeft de naam P1_CHECKBOXDUO. Hier heb ik onder de List of Values definition de volgende string gezet:

STATIC2:NO1a;NR1A,NO1b;NR1B

Daarna heb ik een tweede checkbox aangemaakt die bestaat uit slechts 1 waarde nl. NO2. Deze heeft de naam P1_CHKBOX2. Hier heb ik onder de List of Values definition de volgende string gezet:

STATIC:NO2;2nd

De checkboxes zijn nu aangemaakt. Nu moet nog het stuk javascript geschreven worden. Deze code wordt gezet in de page en wel in de HTML Header (zie afbeelding)

De code die ik gebruik ziet er als volgt uit:

<script>
function changebox(){
   if ($x("P1_CHKBOX2_0").checked == true) {
   $x("P1_CHECKBOXDUO_0").checked = true;
   $x("P1_CHECKBOXDUO_1").checked = true;
   $x("P1_CHECKBOXDUO_0").disabled = true;
   $x("P1_CHECKBOXDUO_1").disabled = true;
                                        }
  else {
   $x("P1_CHECKBOXDUO_0").checked = false;
   $x("P1_CHECKBOXDUO_1").checked = false;
   $x("P1_CHECKBOXDUO_0").disabled = false;
   $x("P1_CHECKBOXDUO_1").disabled = false;
                                        }
}
</script>

Als je naar het script kijkt zie je dat de functie changebox genaamd is. In het IF statment wordt gekeken of  de checkbox P1_CHKBOX2 aangevinkt is.

Wat opvalt is dat achter de naam van de checkbox de characters “_0” zijn toegevoegd. Dit is om aan te geven dat het de eerste checkbox van dat item betreft. Zonder die toevoeging zal het script niet werken.

Als de checkbox is aangevinkt worden beide boxen van het item P1_CHECKBOXDUO aangevinkt en disabled (let wederom op de toevoeging “_0” & “_1”).

Nu dit script is geplaatst moet er nog voor gezorgd worden dat het daadwerkelijk wordt uitgevoerd.  Ik ga naar de bewerkmodus van de checkbox  P1_CHKBOX2 en vul daar in het veld HTML Form Element Attributes de string:

onclick="changebox();"

In mijn volgende blog zal ik uitleggen hoe je de waarden van deze checkboxen kan afvangen en gebruiken in je processen.

In totaal werden er in 2 dagen tijd een kleine 40 sessies afgewerkt. Het was dus zaak om vooraf even het schema te doorlopen en te bepalen welke voordrachten het beluisteren waard waren. De dagen waren opgedeeld in 4 blokken van anderhalf uur en ieder blok werden er 5 sessies simultaan gehouden.

De eerste 2 voordrachten die ik volgde werden gehouden door PL/SQL goeroe Steven Feuerstein. Hij behandelde “PL/SQL voor APEX” en “Programming with collections”. Beide sessies waren zeer leerzaam. Zo werd het gebruik van nested tables besproken. Een functie die aan mijn aandacht was ontschoten, was de TABLE functie in een select statement (select * from TABLE(use_function)). Dit statement kan een functie als een tabel beschouwen. Het fijne weet ik er niet meer van maar ik ga me er zeker weer eens in verdiepen. Een ander ding waar Steven graag over praat is de PL/SQL fout afhandeling. Deze keer verraste hij me door DBMS_ERRORLOG voor te schotelen. Dit package zorgt voor een row-level error log. Zo kan binnen een groot aantal dml statements gekeken worden of alles correct is verlopen. De succesvolle records krijgen een commit en de foutieve krijgen een entry in de log tabel. Kortom, hier kan je een hoop voordelen uit halen bij grote batch verwerkingen.

Omdat ik me laatste tijd steeds vaker met collections bezig houd in zowel APEX als in PL/SQL werd ook de tweede sessie er een van Steven. Omdat de collections in de PGA memory worden geladen is de verwerking erg snel. Het enige nadeel is dat er gelet moet worden op het memory gebruik. Het gebruik van enorme grote hoeveelheden data in een collection werd daarom ook afgeraden. Steven haalde de 3 soorten collecties aan die bestaan en noemde er de voor- en nadelen van. Het kan lonen om het gebruik van temporary tables te vervangen door collections.

Helaas was ik niet in de gelegenheid om de middag sessies van de eerste dag te volgen wegens omstandigheden. Gelukkig had dag 2 ook nog een paar leuke presentaties in petto.

Twee van deze presentaties zijn echt het vermelden waard. Anthony Rayner, één van de APEX engineers, vertelde over het gebruik en tuning van themes en templates. Ondanks dat het er allemaal simpel uitzag verdient dit toch wat extra aandacht. Het customizen van de look and feel is niet iets wat je even snel doet. Er werd ook snel even uitgelegd dat het ontwikkelen in Firefox de voorkeur heeft. In Firefox kan namelijk de plugin “Firebug” geladen worden, iets waar eigenlijk geen ontwikkelaar buiten kan. Firebug laat snel de HTML code van een pagina zien, en deze code kan ook aangepast worden. De resultaten van deze wijzigingen zijn dan ook meteen zichtbaar.

De laatste sessie die ik wil noemen is die van John Scott. Hij is mede oprichter van APEX Evangelists en expert in de security van APEX. John is een levendig en onderhoudend spreker en het was de meest indrukwekkende presentatie van het gehele symposium. Dit was niet in de laatste plaats om wat hij liet zien. Enigszins geschrokken kwam ik terug van deze voordracht. Met een aantal erg simple methodes, die ik hier om duidelijke redenen niet beschrijf, kreeg hij APEX gehacked en de database gemanipuleerd. Gelukkig waren op iedere hack de gepaste tegenmaatregelen te nemen. Maar het zet je wel aan het denken en je kijkt toch met hele andere ogen naar de veiligheid van een website. Safety first, is mijn motto inmiddels.

In het kort was het een duur maar zeer leerzaam symposium en was het zijn geld meer dan waard. Nu is het een kwestie van de genoemde technieken uit te pluizen en toe te passen op mijn eigen ontwikkel trajecten.

Een gegarandeerd hoogtepunt is wat mij betreft een sessie met Steven Feuerstein. Hem heb ik al eens mogen aanschouwen tijdens een TOAD meeting. Steven is een geanimeerd verteller en weet het publiek van start tot finish te boeien. Op APEX gebied zullen er ook interessante sprekers zijn. Zo zullen er een aantal mensen een lezing geven van het Oracle APEX ontwikkel team (o.a. Anthony Rayner en Patrick Wolf).  Zij zullen wellicht een tipje van de sluier oplichten over de toekomstige functionaliteit en verbeteringen van APEX.

Voor de geinteresseerden geldt dat er flink in de knip gedoken moet worden. Ter plaatse kosten de kaarten zo’n 700 dollar. Maar dan heb je ook wel de onverdeelde aandacht van de grootste APEX en PL/SQL guru’s ter wereld.

Over 2 weken komt hier een uitgebreid verslag te staan van mijn ervaringen en bevindingen.

Voor meer info over het programma zie : http://www.odtugapextraining.com/

Allereerst moet er een workspace aangemaakt worden. Deze workspace is gekoppeld aan database schema’s waarin de database objecten komen. Je hoeft geen uitgebreide kennis van Oracle te hebben om met APEX de benodigde objecten aan te maken. Het simpel doorlopen van de stappen zorgt voor de aanmaak van de tablespace, schema en de benodigde rechten. Hier behoeft natuurlijk geen uitleg dat het hebben van Oracle kennis de zaak wat vereenvoudigd en voor de echte controle freaks onder ons onontbeerlijk. Het is namelijk ook mogelijk om zelf eerst alle objecten aan te maken en daaraan de workspace te koppelen.

Om workspaces te maken moet er als ADMIN ingelogd worden in de administrator module. Als je APEX hebt geïnstalleerd volgens mijn vorige beschrijving moet je gebruik maken van de onderstaande URL: http://localhost:8080/apex/apex_admin.

Log in met user ADMIN (het password heb je in de vorige handelingen gezet) en je komt in het openingsscherm van de beheer module. Het scherm is overzichtelijk en rechtsboven staat een knop waarmee je direct een workspace kan aanmaken. Als je gebruik maakt van die button krijg je een scherm waarin je een workspace naam moet ingeven. De 2 aanvullende velden “workspace id” en “workspace description” zijn niet verplicht. Wil je toch een eigen “workspace id” invullen gebruik dan een waarde groter dan 100000.

Nu is het zaak om een database schema, waarin later de database objecten komen, aan de workspace te koppelen. Het volgende scherm geeft je 2 keuzes. Keuze 1  is het gebruik van een bestaand schema. Voor de gevorderden zal deze keuze het meest interessant zijn. Je hebt tenslotte zelf alles handmatig ingericht en dus de volledige controle over alle Oracle objecten en rechten. Heb je echter geen/weinig kijk op de database architectuur dan kan je ook de keuze maken om APEX een schema aan te laten maken.

Vul in dat geval bij het veld  “re-use existing schema?” de waarde “NO” in. Je bent nu verplicht om een schema naam en paswoord in te voeren. Ook kan je kiezen hoeveel disk ruimte je wilt gaan gebruiken voor dit schema. Je kan kiezen uit waarden tussen 2 en 500 MB. Voor een kleine applicatie kom je met 50 MB al een heel eind. Mocht je later ruimte te kort komen dan kan je deze limiet oprekken.

Nadat de keuzes gemaakt zijn wordt er voor de tablespace default een ADMIN gebruiker aangemaakt. De gebruikersnaam staat standaard op ADMIN, je zou dit kunnen wijzigen maar ik raad aan dit gewoon zo te laten. Verzin een paswoord bij deze gebruiker. Je kan ook nog een voor en achternaam invullen maar dat is niet verplicht. Het email adres is dat wel.

Nu kan je in principe met de ADMIN gebruiker aan de slag maar je kan ook andere gebruikers aanmaken met  alleen een ontwikkelaars rol of een gebruikers rol. Om dat te doen ga je naar de home pagina van de ADMIN module waarin je nog ingelogd bent. Klik op de button “Manage Workspace”.  In het blokje workspace actions  staat de link  “Manage developers and users”. Als je deze link aanklikt kan je kiezen voor welke workspace een gebruiker moet worden aangemaakt. De stappen die je hiervoor moet volgen spreken voor zich.

 Nu zijn alle voorbereidingen getroffen en kan je echt met apex aan de slag. Als je navigeert naar de pagina http://localhost:8080/apex/ kom je in een inlogscherm voor de APEX ontwikkel module. Login met de juiste workspace,user,paswoord combinatie en je kan beginnen.

 Rij en APEX voorzichtig…..

Maar wat als je net komt kijken in de APEX keuken? Tsja in dat geval ben je aangewezen op de technische documentatie van Oracle of een aantal gebruikers forums. Dat betekent veel lezen en keuze’s maken waar je eigenlijk nog even niets vanaf weet. In deze blogs proberen we starters een handvat te geven om snel en eenvoudig aan de slag te gaan met APEX.

En waarom zouden we niet bij het allereerste begin beginnen: de installatie. Om Oracle APEX te gebruiken moet je beschikken over een Oracle database server met versie 10.2.0.3 of hoger. In dat geval maak je gebruik van de professionele Oracle databases waar je in principe licentie kosten voor verschuldigd bent. Echter levert Oracle ook een gratis database, XE genaamd. Deze database heeft wel enkele limieten , maar is uitermate geschikt om te stoeien met APEX en voor het draaien van kleine applicaties. In al die gevallen kan je gratis gebruik maken van APEX!

Hieronder volgt een beschrijving hoe je snel Oracle APEX versie 4.0 installeert op een XE database. Deze beschrijving is gebaseerd op de windows operating systems XP/VISTA/7. Waarschijnlijk zal dit ook werken op de windows servers maar daarop heb ik het (nog)niet getest.

Download via www.oracle.com de database en de APEX 4.0 software. Beide bestanden kan je vinden in het download menu onder het kopje databases. Kies resp. Database 10g express edition en Application express.

Na het downloaden installeer je allereerst de database. Dit is simpel en je hoeft niets in te stellen of te kiezen. Dubbelklik op het bestand OracleXE.exe en doorloop alle installatie schermen.

Tijdens de installatie wordt wel om een wachtwoord gevraagd. Kies een wachtwoord en onthoud dit. Je zult dit later nodig hebben.

Na deze installatie bevat je pc een heuse Oracle database. Deze wordt zodanig geïnstalleerd dat bij het opstarten van je pc ook de database wordt gestart. Dit kan je aanpassen door in het services scherm (windows functionaliteit) de oracle services op handmatig te zetten.

Nu dit allemaal achter de rug is kan begonnen worden aan de APEX intallatie.

Unzip het apex4.0.zip bestand. Om het overzichtelijk te houden zou ik na het unzippen de apex map kopiëren naar c:\oraclexe\. In deze directory staat ook de oracle XE server software.

Als je in de directory c:\oraclexe\apex het commando ‘dir’ uitvoert zou je o.a. de mappen builder, core en images tegen moeten komen.

Open nu een dos box om een aantal scripts uit te voeren.

Verander eerst van directory.

C:\>cd c:\oraclexe\apex

Nu gaan we inloggen op de database. Hiervoor heb je het wachtwoord nodig wat tijdens de installatie van XE is ingegeven. Het dosprogramma wat we daarvoor gaan gebruiken heet sqlplus en wordt met Oracle XE mee geïnstalleerd. Met sqlplus kan je communiceren met de database via SQL scripts.

C:\ORACLE\APEX>sqlplus sys/<<wachtwoord>> as sysdba

Nu ben je ingelogd als user sys. Dit is Oracle’s “super user” en hiermee heb je volledige toegang tot zo’n beetje alle database objecten.

Voer nu het onderstaande script uit. Dit zal de basis APEX installatie uitvoeren.

SQL>@apexins SYSAUX SYSAUX TEMP /i/

Na afloop van het script wordt je sqlplus sessie afgesloten. Omdat er nog meer scripts gedraaid moeten worden log je nogmaals in via bovengenoemd sqplus commando.

Voer het volgende script uit.

SQL>@apxldimg.sql c:\oraclexe

Na deze scripts moet het paswoord weer opnieuw gezet worden. Verzin een paswoord en gebruik dit in onderstaand script.

SQL>@apxxepwd.sql <<paswoord>>

Voer nu nog 1 laatste script uit en APEX is klaar voor gebruik.

SQL> exec dbms_xdb.setListenerLocalAccess (l_access => FALSE);

Om met APEX te ontwikkelen heb je wel 1 van de onderstaande webbrowsers nodig:

Microsoft Internet Explorer 7.0, Mozilla Firefox 3.5 of Google Chrome 4.0. Dit zijn de minimale eisen. Hogere versies van deze browsers mogen dus ook gebruikt worden.

Open nu je webbrowser met het adres http://localhost:8080/apex/apex_admin en je kunt inloggen in de admin module van APEX om een workspace aan te maken.

Gebruikersnaam is ADMIN en het paswoord heb je gekozen tijdens het uitvoeren van het apxxepwd script.

Rij en APEX voorzichtig…….